Fundusz stabilnego wzrostu

W wielu działających dzisiaj spółkach akcyjnych istotne znaczenie w polityce finansowej przyjmują zasady kształtowania struktury kapitału. Struktura kapitału, ujmowana najczęściej jako relacja długu do kapitału własnego lub długu do pasywów, zależy od wielu czynników o charakterze ekonomicznym i pozaekonomicznym. Właściwe ustalenie wielkości składników majątku oraz prawidłowe określenie udziału kapitałów własnych i obcych w ich finansowaniu odgrywa istotną rolę w racjonalnym wykorzystaniu zasobów kapitałowych przedsiębiorstwa. Relacje pomiędzy strukturą majątku i strukturą kapitałów w przedsiębiorstwie stanowią obok kosztu kapitału i mechanizmu dźwigni finansowej bardzo istotne zagadnienie, gdyż są kryterium wyboru odpowiedniej struktury kapitałowej. Wzajemne relacje pomiędzy strukturą aktywów i źródeł finansowania wynikają głównie ze specyfiki działalności przedsiębiorstwa i charakteru branży, w której funkcjonuje. Można wyróżnić dwie grupy reguł. Jedną grupę stanowią reguły poziomej struktury kapitałowo-majątkowej, a wśród nich jest złota zasada finansowa, według której kapitały obce przedsiębiorstwa powinny być w pełni pokryte kapitałami własnymi oraz złota reguła bilansowa, która wymaga dostosowania sposobu finansowania do czasu wykorzystania kapitału i rodzaju finansowanego majątku. W wąskim (starszym) ujęciu złota reguła bilansowa wymaga, by majątek trwały, obciążony wysokim stopniem ryzyka, był w pełni sfinansowany kapitałami własnymi. Szersze ujęcie tej reguły zakłada natomiast sfinansowanie aktywów trwałych i części aktywów obrotowych kapitałem stałym przedsiębiorstwa, tj. kapitałem własnym i zobowiązaniami długoterminowymi. Druga grupa reguł to reguły pionowej struktury kapitału, wyrażające wyłącznie kształtowanie właściwych proporcji kapitałów własnych i obcych w pasywach przedsiębiorstwa. Zgodnie z definicją złota zasada finansowa mówi, że nie należy zadłużać przedsiębiorstwa ponad wartość kapitałów własnych. Znaczy to, że stopień zadłużenia firmy nie powinien przekroczyć 50%. Stosunek kapitału własnego do obcego winien się kształtować na poziomie wyższym od jedności. Oznacza to, iż udział kapitałów obcych winien być niższy lub równy połowie kapitałów całkowitych. W myśl złotej zasady finansowania przynajmniej aktywa trwałe powinny być w całości sfinansowane kapitałem stałym. Pojawia się pytanie – dlaczego? To jest kapitał na długo związany z firmą i to zapewnia przedsiębiorstwu pewne bezpieczeństwo. Gdyby część aktywów trwałych była sfinansowana zobowiązaniami krótkoterminowymi to w przypadku nawet niewielkich kłopotów z płynnością finansową, firma musiałaby się pozbywać majątku trwałego (np. maszyn produkcyjnych czy nawet części fabryk), a to już zdecydowanie zagrażałoby jej dalszemu funkcjonowaniu. Dlatego też, minimalnym wymogiem jest by kapitały stałe w pełni pokrywały całe aktywa trwałe, a najlepiej, gdy kapitał stały pokrywa nie tylko aktywa trwałe, ale także i część aktywów obrotowych. Oznacza to, że majątek obrotowy upłynniony w ciągu jednego roku powinien być finansowany z kredytów krótkoterminowych nazywanych zobowiązaniami spłaconych w okresie do jednego roku. Także złota zasada finansowa mówi, że majątek trwały jako długoterminowy, bo upłynniony w okresie dłuższym niż jeden rok powinien być finansowany ze źródeł długoterminowych, czyli kapitału własnego. W praktyce przestrzeganie złotych reguł finansowania zwiększa poczucie pewności finansowej oraz jeśli zachowane są prawidłowe relacje, zostaje utrzymana równowaga finansowa przedsiębiorstwa.